Mantelzorg is de zorg die mensen bieden aan een naaste die zorg nodig heeft. Dat kan variëren van kortdurend met een lage intensiteit, tot langdurig en zeer intensief.Zonder de inzet van mantelzorgers zouden veel chronisch zieken, mensen met een beperking en ouderen niet in hun eigen woning kunnen blijven wonen.
Het geven van mantelzorg is vaak voor de mantelzorger en de verzorgde heel prettig. Het wordt moeilijker als de mantelzorger overbelast dreigt te raken. Voor mantelzorgondersteuning konden mantelzorgers tot nu toe vooral terecht bij Markant, het steunpunt mantelzorg in Amsterdam. Vanaf 2009 zijn stadsdelen (via de loketten Zorg en Samenleven) verantwoordelijk voor het ondersteunen van mantelzorgers. Ondersteuning wordt gefaseerd ingevoerd.
Tussen 2008 en 2010 ontwikkelt de gemeente verschillende voorzieningen om de ondersteuning van Amsterdamse mantelzorgers te verbeteren. Deze voorzieningen vormen samen het ‘basispakket voor mantelzorgers’. In 2009 zijn twee voorzieningen beschikbaar: informatie en advies en materiële steun. Mantelzorgers kunnen bij de loketten terecht voor informatie over diverse vragen op het gebied van mantelzorg en maximaal drie adviesgesprekken. Eventueel kunnen zij worden doorverwezen naar maatschappelijk werk of een andere zorginstellingen. Materiële steun is mogelijk in de vorm van een parkeervergunning voor mantelzorgers. Hiermee kunnen mantelzorgers tegen een gereduceerd tarief parkeren in de buurt van degene die ze verzorgen. Dit kan veel schelen in de parkeerkosten.
Vanaf 2010 is via de loketten ook emotionele en educatieve ondersteuning mogelijk en kunnen loketmedewerkers bemiddelen in de overname van mantelzorgtaken. Onder emotionele en educatieve steun vallen verschillende vormen van ondersteuning. Bijvoorbeeld contact met lotgenoten, maar ook training op het gebied van assertiviteit of tiltechnieken, waardoor mantelzorgers zichzelf emotioneel en fysiek minder zwaar belasten. Ook zijn er cursussen die zich richten op ontspanning en worden mensen op de ‘Dag van de mantelzorg’ extra in het zonnetje gezet. Om overbelasting te voorkomen is het belangrijk dat mantelzorgers andere mensen om zich heen hebben met wie ze de zorgtaken kunnen delen. Mocht dat niet zo zijn dan kunnen loketmedewerkers uitzoeken welke mogelijkheden er zijn voor vrijwillige of professionele respijtzorg, dagopvang en logeervoorzieningen en hierbij bemiddelen.